شنبه 8 آبان 1395
شروه©

   نوشته شده توسط: وبلاگ درگه    نوع مطلب :آیین و رسوم محلی ،

شَرْوِه گونه‌ای خوانندگی از اشکال موسیقی جنوب ایران بخصوص دو استان بوشهر و هرمزگان است که به آن شهری نیز می‌گویند. شروه به عنوان آواز دشتی و دشتستانی، نغمه‌ای غمگنانه در مایه دشتی است. برای این نغمه اشعار دوبیتی بکار می‌رود که......... ادامه مطلب را بخوانید 
شَرْوِه گونه‌ای خوانندگی از اشکال موسیقی جنوب ایران بخصوص دو استان بوشهر و هرمزگان است که به آن شهری نیز می‌گویند. شروه به عنوان آواز دشتی و دشتستانی، نغمه‌ای غمگنانه در مایه دشتی است. برای این نغمه اشعار دوبیتی بکار می‌رود که
غالبا از شاعران دوبیتی سرای جنوب می‌باشد. شروه در لغت با تلفظ‌های شرفنگ، شرفه و... نوعی خوانندگی، صدای پا و بخصوص به معنی صدا و نغمه آهسته و بانگ است.

خاستگاه شروه : خاستگاه شروه مناطق دشتی، دشتستان و تنگستان در استان بوشهر و عموما جنوب ایران است. در مناطق استان بوشهر به شروه، حاجیانی و یا شنبه‌ای نیز اطلاق می‌شود که به نظر می‌رسد از شیوه‌های شروه‌خوانی است و چون در این مناطق شروه بیشتر با دوبیتی‌های فایز دشتی خوانده می‌شود به آن فایزخوانی هم می‌گویند. در شروه‌خوانی مناطق استان بوشهر از دوبیتی‌های دوبیتی‌سرایان محلی چون: فایز دشتی، مفتون بردخونی، باکی، نادم و... یا باباطاهر نیز بهره می‌برند. در نقاط مختلف ایران شروه‌خوانی را دشتی یا آواز دشتی می‌شناسند. منطقه دشتی مركز محور شروه به شمار می‌آید، شروه در یك جمله مهم‌ترین آهنگ و سوز و ساز جنوب است، این سروده از دل برخاسته بیشتر مواقع در مایه دشتی، شوشتری، ترك و نوا خوانده می‌شود. شروه به صورت منفرد و تك نفری با نوایی سوزناك اجرا می‌شود كه البته باید آن را با مرثیه خوانی متفاوت دانست، زیرا این آوای جنوبی در قالب دوبیتی‌هایی است كه بیشتر عاشقانه‌اند و بوی وصل و فراق و وصف معشوق می‌دهند و چه بسا محتوای این دو بیتی‌ها بسیار از غم دور است، اما شكل و شیوه قرائت و خواندن آن‌ها به صورت شروه خواه ناخواه با ریتمی غم‌آلوده همراه می‌شود.

كارشناس ثبت میراث فرهنگی استان بوشهر در گفت‌و‌گو با خبرنگار فارس در دشتی اظهار داشت: در جلسه سیاست‌گذاری شورای ثبت در ۲۳ و ۲۴ خردادماه ۱۳۹۰ شروه كه خاستگاه آن منطقه دشتی در استان بوشهر است به ثبت رسید.


برچسب ها: شروه ، بوشهر ، شروه خوانی ، خاستگاه منطقه دشتی ، دشتی ، خورموج ، تنگستان ،

اشتراک و ارسال مطلب به:

سه شنبه 23 شهریور 1395
موسیقی بوشهر©

   نوشته شده توسط: وبلاگ درگه    نوع مطلب :معرفی کتاب ،آیین و رسوم محلی ،

در شهر آفتاب درخشان مادر با خواند لالایی فرزندش را به خواب می کشاند. نغمه های نرم او چون جویباری در درون کودک راه می جوید. پدر با نجوای نی‌مه میداف و نی‌مه گرگور خستگی صید را از تن می زداید. کودکف همراه با آواز پر طنین خلیج فارس بالنده می شود و بال می گیرد. 
بیت خوانی زنان، کِل، یزله و شَپ حنابندان را آذین می بندد. نی انبان و نی جفتی در گوش شب سرودی رقص انگیز می خواند. شیهه غمگنانه بوق، زاری زنگ دار سِنج و کوبندگی دمام خبر از عزاداری می دهد. 
همسرایی زنان و مرثیه های جانگداز آنان در عزای سرپایی برای عزیز از دست رفته شان و در پایان همخوانی مردان در سرودن ذکر تشییع، نشانگر حرکت مرده ای بر دوش مردم به طرف گورستان جهت باز پس دادن آن به خاک می باشد. 


برچسب ها: موسیقی بوشهر ، آواها و آیین های سوگواری در بوشهر ،

اشتراک و ارسال مطلب به:

نی انبان از دوقسمت "نی" و "انبان" تشکیل شده است. تعداد نی ها دو عدد است. هر نی دارای شش سوراخ بوده، پی کک (قمیش) نی کوچک زبانه داری است که بر روی هر کدام از نی ها سوار می شود و ایجاد یک صدا می کند. این نی ها هر دو درون یک غلاف چوبی قرار می گیرند که به این مجموعه دسته نی انبان گفته می شود. قسمت دوم ، انبان است از پوست بز. از یک طرف هوا به آن وارد می شود و از طرف دیگر به دسته نی انبان متصل است. انبان در حکم محفظه ذخیره هوای برای نوازنده است.
نی انبان و نی جفتی کار خود را معمولا با اجرای "حاجیونی" آغاز می کنند. در واقع حاجیونی را به عنوان نوعی مقدمه برای تمام آهنگ ها، ترانه ها و رقص ها اجرا می کنند. حاجیونی مضمونی از شروه دارد و مضمون آن مترادف با شروه است. به بیان دیگر شروه ای است که توسط یک ساز(نی انبان یا نی جفتی) اجرا می شود و به همین دلیل به مانند شروه از شیوه ها و سبک ها ی متعددی پیروی می کند. نواختن نی انبان یا نی جفتی در مجالس گاه با آهنگ "شکیگ پایان می یابد. نی انبان و یا نی جفتی، پس از اجرای حاجیونی و قبل از اجرای آهنگ یا ترانه مورد نظر، پایه ریتمیک آن آهنگ را فراهم می آورد. بر اساس این پایه ی ریتمیک است که دایره و تمبک یا آواز وارد می شود. از آنجا که نی انبان به خاطر دارا بودن مشک یا انبان ذخیره هوا، امکان کنترل نفس و ایجاد نوانس های مختلف را از نوازنده می گیرد، برای همراهی با آواز معمولا از نی جفتی استفاده می شود. زیرا نی جفتی به علت تماس مستقیم با لب و نفس نوازنده، امکان بیش تری در اجرای نوانس ها را به او می دهد.


ادامه مطلب

برچسب ها: معرفی آلات موسیقی ، آشنایی با دستگاههای موسیقی ، دستگاههای موسیقی محلی ، موسیقی محلی بوشهر ،

اشتراک و ارسال مطلب به:

سه شنبه 19 مرداد 1395
یزله یا بر حیدری ©

   نوشته شده توسط: وبلاگ درگه    نوع مطلب :لغات محلی ،آیین و رسوم محلی ،

برگزاری رسم یزله در مجلس‌های شادی رواج دارد . در وهله شادی ، شادی کنان ، رقص می‌کنند و کف می‌زنند . یک تن سرخوان می‌شود و در جمع نشسته و یا ایستاده همسرایان شعرخوانی می‌کنند و آنان پاسخ می‌دهند . این واژه به تدریج برای بر حیدری نیز به کار گرفته شده است. رسم بر حیدری در مرحله عزاداری ، سوگواری یا شعر خوانی و سینه زنی نشسته یا ایستاده برگزار می‌گردد . »

کهنسالان بوشهری این نوع سینه زنی را « برحیدری » می‌نامند . در حال حاضر این شیوه اغلب بر پایه لوحه‌های شعارگونه دسته‌های عزاداری است و نامگذاری عناوین « ایا مولا » ، « ایا مظلوم » و « گل یا حسین » به جای بر حیدری نیز به همین دلیل است . این واژه در اصل ایها المظلوم بوده که به مرور زمان با ایا مظلوم تبدیل شده است. 



برچسب ها: یزله ، بر حیدری ، آیین و رسوم مذهبی بوشهر ، تفاوت بر حیدری و یزله از زبان حاج مصطفی گراشی ،

اشتراک و ارسال مطلب به:

فولکلور از دو کلمه لاتینی «فولک (Folk) » به معنای «توده مردم و عامه» و به طور کلی «عوام» - که در معنای غیر تخفیف آمیز آن ، در برابر «خواص» (نخبگان و فرهیختگان جامعه) قرار می گیرد و «لور (Lore) » به معنای «دانش ، ادب و مجموعه ای از معارف و دانستنی های غیر تخصّصی» ، گرفته شده است .1

برای اولین بار ، یک عتیقه شناس به نام امبروز مورتون (Ambroise Morton) ، بیش از یک قرن پیش ، کلمه فولکلور را ساخت . او می نویسد : «آنچه ما در انگلستان ، رسوم باستانی عامیانه با ادبیات عامیانه می نامیم را می توان دقیقا با یک ترکیب خوب ساکسونی یعنی "فولک - لور" یا "دانش عامیانه" بیان کرد» .2 این کلمه در ایران به «فرهنگ عامه» ترجمه شده است .

ویژگی های فولکلور

با توجه به مطالبی که بیان شد ، می توان ویژگی های زیر را برای فولکلور بر شمرد :

- فولکلور ، اعمال و رفتار جمعی و گروهی است که در بین عامه مردم ، رایج است . بنا بر این ، عمل و رفتار یک فرد یا یک خانواده را نمی توان فولکلور نامید .

- ابداع کننده و به وجود آورنده و نیز زمان شروع رفتارها و اعمال فولکلوری معلوم نیست .

- عادات فولکلور در مجموعه فعالیت های زندگی اجتماعی ، نقشی به عهده دارند .

- اعمال و رفتارهای فولکلور به مناسبت و بنا بر مقتضیات زمان ، تکرار می شوند ؛ یعنی آنچه در یک یا چند مرتبه و یا فقط در دوره ای خاص و محدود اتفاق افتد ، در شمار فولکلور نیست .

- فولکلور در جریان انتقال ، موافق مقتضیات نسل ها ، دگرگون می شود .

رفتارهای فولکلوریک ، از حاکمیت اندیشه ای خاص که بر خلاف میل توده باشد ، پیروی نمی کنند ، هر چند آن تفکر بر جامعه ، حکومت داشته باشد .

شایان ذکر است که آداب و رسوم و رفتارهای فولکلور هر منطقه ، برای مردم همان منطقه ، «سنّت» و برای مردم سایر نقاط ، به عنوان «فولکلور» خاصِّ آن منطقه شناخته می شود .


ادامه مطلب

برچسب ها: فولکلور ، ادبیات عامیانه ، فرهنگ عامه ،

اشتراک و ارسال مطلب به:

چهارشنبه 13 مرداد 1395
از رسوم به جا مانده از قدیم ...©

   نوشته شده توسط: وبلاگ درگه    نوع مطلب :لغات محلی ،آیین و رسوم محلی ،

تُفکه دادن :

« آب دهان در عملیات جادوگری و برای دفع چشم زخم و غیره به کار می‌رود »

این رسم و آیین ریشه در نظر زندگی دارد . هر گاه کسی به خانه شخصی که نوزاد داشته باشد وارد شود و نوزاد را ببیند ، بلافاصله باید جمله «نام خدا » ، « ماشاءالله » را بر زبان جاری کند و پس از آن باید حتما انگشت سبابه خود را با آب دهان نیمه خیس کرده و به پیشانی کودک بزند . اگر این کار که به آن تفکه دادن می‌گویند ، انجام ندهد و بعد از رفتن وی اتفاقا بچه مریض شود درباره اش خواهند گفت : چشمش کور شود که دلش قبول نکرد بچه‌ها را تفکه بزند . »

یکی از طلسم هایش را آورد و به شاخ کپ کپی آویزان کرد و دی منصور « تفکه » خود را به آن مالید

مادر بزرگ بسیار قصه داشت آقا ... ماما ... دزد ... آه ... مهره‌های دل دوستی ، نگاه کن از زیر ماسه‌ها بیرون آمده اند ، گرسنه اند . به دنبال تفکه فلفل می‌گردند . ماما دزد .


برچسب ها: رسوم قدیمی بوشهری ، رسوم محلی تنگستان ، فرهنگ ها و رسوم تنگستان ،

اشتراک و ارسال مطلب به:

دوشنبه 11 مرداد 1395
حیوانات در فرهنگ تنگستان ©

   نوشته شده توسط: وبلاگ درگه    نوع مطلب :لغات محلی ،آیین و رسوم محلی ،

۱- شالو :

به نقل از دکتر حمیدی در کتاب فرهنگ نامه بوشهر شالو پرنده دریایی سفید رنگ نوک دراز ، پا بلند که در بعضی از بنادر آن را شیلو می‌گویند . کبوتربازان به کبوتری که کم پرواز می‌کند و به سرعت پایین می‌آیند نیز شالو گویند .

ولی گویا شالو همان مرغ دریایی است . مرغ ماهیخواری که در دریا زندگی می‌کند و دیدن آن برای جاشوان مژده رسیدن به ساحل است .

به دنبال دل رفته بودم / به دنبال دریا / و در جستجوی سری بودم از جنس شالو

شعر شالو / هرم شرجی / رقص موج / مژده پیوند شبنم با من است

 آن گاه تو را / سوار بر قایق‌ها / تا دوردست‌های دریا / در جشن شالو گمشده خواهم برد

علیباش که تو آمد تو مشتش «‌ها » کشید و دست هایش را به هم مالید . خداخواست بلند شود و با دستش به بیرون اشاره کرد . علیباش شالو ... شالو

۲– غولک :

موجود افسانه ای که مردم منظقه معتقدند این موجود گاهی صرفاً برای خنده و مسخره پیش آدمیزاد ظاهر می‌شود . به شکل‌های مختلف در می‌آید و از سوزن و جوالدوز می‌ترسد . در میان مردم کرانه خلیج فارس مثل‌ها و قصه‌های بسیاری درباره غولک و جن و پری و دیو شنیده می‌شود .

 آخر همه اش که به دل و جیگر تنها نیست ، زور و بازو هم لازمه ، اونم جنگیدن با وزرای بحرینی که یه گز مل داره و مثل « غولک » می‌مونه

سکینه گفت حبیب سبیل بود ، خواسته خالو را لخت کند . هاجر گفت « غولک » بود . مذتضی گفت : خالو بهره داره

حول و حوشم ، آل و یال و « غولک » است / زرق و برق زر کلام پولک است

 از همه بدتر دریا هم با او خوب تا نکرد و مثل « غولک » روی زندگی اش افتاد

3- دی زنگرو :

حیوانی است افسانه ای که بیشتر برای ترساندن بچه‌ها از آن استفاده می‌شود و معروف است که بچه‌ها را با خود می‌برد . در روایت دیگر کرزنگرو حیوانی است افسانه ای که گفتار و رفتار آدم را بلافاصله تقلید کرده و ادای او را در می‌آورد و در این مورد اصلاً خسته نمی‌شود .

و بعد خندید و ادامه داد : « دی زنگرو » اومد جلوش. 

باور غلطی نیز که در ارتباط به این حیوان افسانه ای وجود دارد این است که موقع ماه گرفتگی و خورشید گرفتگی، مردم عامل تیره شدن ماه و یا خورشید را این حیوان می دانستند و می گفتندِ: 

دی زنگرو ماه رو گرفته 



برچسب ها: حیوانات در فرهنگ تنگستان ، افسانه های بوشهری ،

اشتراک و ارسال مطلب به:

تعداد کل صفحات: 2 1 2

خرید امن شارژ ایرانسل، همراه اول، تالیا، رایتل